Activiteiten

Verslag Lenteborrel 30 mei 2017

Van geworpenheid naar ontworpenheid? Over algen, rashonden, kinderen en designer-babies

door Jan Vorstenbosch

De Lenteborrel 2017, een gezamenlijk initiatief van de twee belangrijkste Verenigingen voor Ethiek die Nederland rijk is (de VvEN: ethiek en de NVBe – Bioethiek), werd door een onverwacht groot aantal mensen (zo’n 30) bijgewoond.

Het thema van het programma, dat voorafging aan de borrel, was natuurlijkheid en de menselijke natuur, vooral in relatie tot snel groeiende technologische mogelijkheden op het gebied van enhancement en synthetische biologie. Vormt de menselijke natuur een rem, een grens, moreel of niet, ten aanzien van het ‘ontwerpen’ van alternatieven voor, of aanvullingen op de bestaande mens, dier, micro-organismen en wat al niet meer in ‘de natuur’ aan leven te vinden is.

De line-up voor deze avond bestond uit 4 jonge vrouwen/filosofes, waarbij ‘jong’ enigszins ruim moet worden genomen, want zoals Plato al leerde, ben je pas na je 50e ‘echt’ filosoof en daar waren de genodigde vrouwen nog lang niet aan toe. Ook biologische leeftijd is dus relatief. Zij spraken zich in sprankelende voordrachten uit over een bepaald aspect van de problematiek.

Bernice Bovenkerk van de Universiteit van Wageningen ging in op de problemen rond rashonden, Lotte Asveld van de Universiteit Delft, verhaalde over de inspanningen van het Belgische Ecoverbedrijf om een alternatief voor de gewraakte palmolie in de vorm van algenolie te ontwikkelen, Marjolein van der Meij liet ons zien op basis van gesprekken met kinderen dat zij al op jonge leeftijd stevige intuities hebben over natuur en het veranderen van de natuur

Caroline Hartnacke tenslotte, liet zien hoe debatten tussen voor- en tegenstanders van ‘genetic engineering’ vaak berusten op verschillende concepties van menselijke natuur (bijvoorbeeld meer normatieve en meer naturalistische/beschrijvende) waardoor misverstanden op de loer liggen.

 

Belangrijke punten in de discussie waren of het utilisme voor bv. de rashondenproblematiek (waar veel welzijnsproblemen zijn) niet toch een prima werkbare theorie is, en of niet veel oordelen ook een belangrijke esthetische kant hebben (ook dit leek in de rashondendiscussie aan de orde). Verder werd geopperd dat natuur en niet-natuur/kunstmatig geen zwart-wit onderscheid is in veel gevallen, maar een met veel grijstinten. Dat gold ook voor het idee dat heet uitgangspunt dat er één conceptie van natuur is, geen goed uitgangspunt is voor de discussie. Beter is het om de menigvuldigheid en complexiteit te accepteren. De tegenstelling tussen natuurlijk en ontworpen lijkt daarbij een continuum met uitersten in het antropoceen waarin de mens een doorslaggevende factor is geworden op ‘zijn eigen planeet’- beide uitersten zijn daarin ‘unheimisch’ geworden maar op een verschillende manier: natuur die ongerept is en zeker natuur waar de mens niets meer aan kan doen, is bijna nergens meer te vinden, voor het het anderste uiterste: ontworpen natuur die uit het ‘lab’ komt en die geheel aan de tekentafel is ontworpen, uit biologische lego/bouwstenen van de synthetische biologie, daar schrikken veel mensen voor terug. Ik kreeg een beetje het gevoel dat deze conclusie samengevat kon worden op een bordje: ‘Tijdens de verbouwing gaat de discussie gewoon door’. Maar de borrel was biologisch en vooral menselijk gezellig en spontaan, niet geforceerd of ontworpen. Volgend jaar mikken we op meer mensen, gewone mensen wel te verstaan, niet ontworpen, maar nog altijd ‘geworpen’.

Lotte Asveld, behalve filosofe ook dichteres, las tot slot het onderstaande gedicht:

Neonsushi

 

In winkelruiten

tussen neon-sushi en lollipoppoëzie

schemert een zacht, roze verlangen

naar grassprietjes

in groen gebloemde harmonie

 

Ik ben eigenlijk een engel

maar in de maalstroom

van armen, benen, winkeltassen

blijk ik definitief gevallen

en onherroepelijk

vleugellam

 

Ik probeer mij een uitweg te kopen

vermomd als goddeloze

met een lipstickcocktail

elektrofluweel

en een krokodillenleren

tepeljuweel

 

Doch ons rest slechts

een siliconen eerlijkheid

een geretoucheerde weerloosheid

en de korte troost

van plastic eeuwigheid.

 

(mei 2017)

 

(mei 2017)

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s